Iran-gesteunde milisies sluit aan by oorlog, Amerikaanse ambassade in Koeweit word getref

DUBAI, Verenigde Arabiese Emirate (AP) – Libanon se regering sê hy beskou Hezbollah se militêre aktiwiteite as onwettige dade en sê die groep moet sy wapens oorhandig.

Die Libanese premier, Nawaf Salam, het gesê net die staat is die kant wat besluit of hy na oorlog of vrede gaan. Hy het Maandag bygevoeg dat al Hezbollah se militêre aktiwiteite verbied word en dat Hezbollah net in die politiek moet werk.

Die regering het ‘n beroep op veiligheidsagentskappe gedoen om die afvuur van missiele of hommeltuie te voorkom en diegene wat daaragter is, aan te hou.

HIERDIE IS ‘N BREEKENDE NUUS-UPDATE. AP se vroeëre storie volg hieronder.

DUBAI, Verenigde Arabiese Emirate (AP) – Die Amerikaanse weermag het Maandag gesê Koeweit het die Amerikaanse F-15E Strike Eagles “verkeerdelik neergeskiet” tydens ‘n gevegsending terwyl Iran die land aangeval het.

Die Amerikaanse weermag se sentrale bevel het gesê die geveg het aanvalle van Iranse vliegtuie, ballistiese missiele en hommeltuie ingesluit – die eerste keer dat Iran se verouderende gevegsvloot by die oorlog betrokke is.

“Die Amerikaanse lugmag-vegvliegtuie is verkeerdelik deur Koeweitse lugverdediging afgeskiet,” het hy gesê. “Al ses lugbemanning wat veilig uitgewerp is, is veilig teruggevind en is in ‘n stabiele toestand. Koeweit het hierdie voorval erken, en ons is dankbaar vir die pogings van die Koeweitse weermag en hul ondersteuning in hierdie voortgesette operasie.”

HIERDIE IS ‘N BREEKENDE NUUS-UPDATE. AP se vroeëre storie volg hieronder.

DUBAI, Verenigde Arabiese Emirate (AP) – Iran en Irannes-gesteunde milisies het missiele op Israel en Arabiese state afgevuur, wat blykbaar die Amerikaanse ambassade-kompleks in Koeweit getref het, terwyl Israel en die Verenigde State het teikens in Iran geslaan namate die oorlog Maandag uitgebrei het met verklarings van verset en toenemende ongevalle.

Minstens 555 mense is tot dusver in Iran dood deur die VSA-Israeliese veldtog, het die Iranse Rooi Halfmaanvereniging gesê, en meer as 130 stede regoor die land is aangeval. Elf mense is in Israel vermoor en 31 in Libanon, volgens die owerhede daar.

In Koeweit het vuur en rook van binne die Amerikaanse ambassade opgekom en die ministerie van verdediging het gesê “verskeie” Amerikaanse oorlogsvliegtuie het ook in die land neergestort. Die ministerie het nie uitgebrei oor wat die ongelukke veroorsaak het of hoeveel vliegtuie betrokke was nie, maar het gesê die vlieëniers is na ‘n hospitaal geneem en is in ‘n stabiele toestand.

Iranse staatstelevisie het beweer Iran het Amerikaanse vliegtuie geteiken, sonder om uit te brei. Die Amerikaanse weermag het nie onmiddellik op ‘n versoek om kommentaar gereageer nie.

Die ambassade-kompleks is getref nie lank nadat die VSA ‘n waarskuwing aan Amerikaners daar uitgereik het om dekking te soek en vir ander om weg te bly. Daar was geen onmiddellike berigte oor skade of ongevalle nie.

Veelvuldige lugaanvalle het Teheran, Iran se hoofstad, Maandagmiddag getref, terwyl die top-Iraanse veiligheidsbeampte Ali Larijani op X beloof het dat “ons nie met die Verenigde State sal onderhandel nie.”

In Irak het ‘n pro-Iraanse burgermag verantwoordelikheid aanvaar vir ‘n hommeltuig-aanval wat Amerikaanse troepe op die lughawe in Bagdad geteiken het, die dag nadat dit gesê het dit het op ‘n Amerikaanse basis in die stad Irbil in die noorde geskiet, en Ciprus het gesê dat ‘n hommeltuig-aanval ‘n Britse basis op die eilandnasie van die Middellandse See geteiken het.

Israel en die VSA het Iranse missielterreine gebombardeer en sy vloot geteiken en beweer dat hulle sy hoofkwartiere en veelvuldige oorlogskepe vernietig het.

Iran brei aanvalle uit na plaaslike olie-infrastruktuur

Wêreldmarkte was deur die gevegte geratel en oliepryse het die hoogte ingeskiet. Saoedi-Arabië se Ras Tanura-olieraffinadery het Maandag onder ‘n hommeltuig-aanval gekom, met verdediging wat die inkomende vliegtuig neergesit het, het ‘n militêre woordvoerder aan die staatsbeheerde Saudi Press Agency gesê.

Aanlyn video’s van die webwerf het blykbaar dik swart rook wat ná die aanval opkom, wys. Selfs suksesvol onderskepte hommeltuie veroorsaak puin wat brande kan laat opvlam en diegene op die grond kan beseer.

Ras Tanura, naby die stad Dammam in die ooste van Saoedi-Arabië, is een van die wêreld se grootstes met ‘n kapasiteit van meer as ‘n halfmiljoen vate ru-olie per dag. Dit is tydelik gesluit as ‘n voorsorgmaatreël ná die aanval, het die Saoedi-staatstelevisie berig.

Oman het gesê ‘n bomdraende hommeltuigboot het Maandag in die Golf van Oman, langs die kus van die sultanaat se hoofstad Muskat, teen die Marshall-eilande-vlag-olietenkwa ontplof en een seevaarder doodgemaak. Die staatsbeheerde Oman News Agency het gesê die dooie bemanningslid was van Indië.

Vroeër die dag het puin op Koeweit se Ahmadi-olieraffinadery geval en twee werkers beseer nadat hommeltuie afgeskiet is, het die staatsbeheerde KUNA-nuusagentskap berig.

Iran se besluit om sy aanvalle uit te brei na groot plaaslike olie-infrastruktuur voeg ‘n nuwe element by tot die oorlog wat die Midde-Ooste aangryp, wat direk die lewensbloed van die gebied se ekonomie teiken.

“Die aanval op Saoedi-Arabië se Ras Tanura-raffinadery dui op ‘n beduidende eskalasie, met die Golf-energie-infrastruktuur wat nou vierkant in Iran se visier is,” sê Torbjorn Soltvedt, ‘n ontleder by die risiko-intelligensiemaatskappy Verisk Maplecroft.

“‘n Lang tydperk van onsekerheid lê voor, aangesien Iran ‘n groot ekonomiese koste wil oplê deur tenkwaens, plaaslike energie-infrastruktuur, handelsroetes en Amerikaanse veiligheidsvennote in die visier te plaas,” het hy bygevoeg.

Iran het ook skepe gedreig in die Straat van Hormuz, die smal monding van die Persiese Golf waardeur ‘n vyfde van alle verhandelde olie gaan. Verskeie skepe is ook daar aangeval.

Sascha Bruchmann, ‘n verdedigingsontleder van die Internasionale Instituut vir Strategiese Studies in Bahrein, het aan The Associated Press gesê Iran se doelwit om energie-infrastruktuur te tref is om “wêreldwye terugslag te veroorsaak.” Tot dusver is dit egter “nie die heilsame vernietiging van kritieke infrastruktuur wat die Iranse regime soek nie,” het Bruchmann gesê.

Iran se ambassadeur by die VN-kernwaghond, die Internasionale Atoomenergie-agentskap, Reza Najafi, het aan verslaggewers gesê dat die VSA-Israeliese lugaanvalle Sondag Iran se Natanz-kernverrykingsterrein geteiken het.

“Hulle het gister weer Iran se vreedsame beskermde kernfasiliteite aangeval,” het hy gesê. “Hul regverdiging dat Iran kernwapens wil ontwikkel, is bloot ‘n groot leuen.”

Israel en die VSA het nie stakings op die terrein erken nie, wat die VSA gebombardeer het in die 12 dae lange oorlog tussen Iran en Israel in Junie. Die Israeliese weermag het ook nie dadelik kommentaar gelewer op Najafi se bewering nie.

Israel het nie spesifieke teikens in Iran bekend gemaak nie, maar het gesê dat hulle “leierskap en kerninfrastruktuur” teiken.

Hezbollah skiet in Israel, wat gevra word

massiewe reaksie

Terwyl die aanvalle op Iran voortduur, het Hezbollah gesê dat hy vroeg Maandag missiele vanaf Libanon na Israel afgevuur het in reaksie op die moord op Iraanse opperleier Ali Khamenei en “herhaalde Israeliese aggressies.” Daar was geen berigte van beserings of skade nie, en Israel het gesê dat dit een projektiel onderskep het terwyl verskeie in oop gebiede geval het.

Israel het teruggekap met aanvalle op Libanon en minstens 31 mense doodgemaak en 149 ander gewond, volgens Libanon se ministerie van gesondheid. Sowat twee derdes van die dooies was in die land se suide.

Die Libanon se regering het gesê hy hou ‘n noodvergadering nadat Hezbollah se aanval op Israel die Israeliese lugaanvalle veroorsaak het.

Iran het missiele op Israel en Arabiese state afgevuur in ‘n teenoffensief sedert die gesamentlike Amerika-Israeliese aanval Saterdag wat doodgemaak het Khamenei en baie top Iranse amptenare.

Ongevalle neem toe namate aanvalle versprei

Arabiese Golfstate het gewaarsku dat hulle teen Iran kan vergeld na aanvalle wat sleutelterreine getref het en ten minste vyf burgerlikes doodgemaak het, en die Amerikaanse president Donald Trump Washington het belowe dat hy die dood van drie Amerikaanse troepe wat in Koeweit gedood is, sal “wreek”, terwyl hy meer ongevalle voorspel het.

“Ongelukkig sal daar waarskynlik meer wees voordat dit eindig,” het Trump gesê. “Dis hoe dit is.”

Trump het Iraniërs aangemoedig om hul regering “oor te neem” en, hoewel hy ook te kenne gegee het dat hy oop sal wees vir dialoog met nuwe leierskap daar na die dood van Khamenei, het Sondag voorgestel dat daar geen einde in sig is aan die militêre operasies nie.

“Gevegsoperasies gaan tans voort in volle krag, en dit sal voortgaan totdat al ons doelwitte bereik is,” het hy in ‘n videoboodskap gesê. “Ons het baie sterk doelwitte,” het hy bygevoeg, sonder om uit te brei.

Die Amerikaanse weermag het gesê B-2 stealth bomwerpers Iran se ballistiese missielfasiliteite met 2 000 pond bomme getref. Trump het op sosiale media gesê nege Iraanse oorlogskepe is gesink en dat die Iranse vloot se hoofkwartier “grootliks vernietig is”.

Ander het meestal uit die oorlog gebly en aangedring op diplomasie. Maar in ‘n aanduiding dat die konflik ander nasies kan trek, het Brittanje, Frankryk en Duitsland Sondag gesê hulle is gereed om saam met die VSA te werk om Iran se aanvalle te help stop.

Vroeg Maandag het Ciprus gesê ‘n onbemande hommeltuig “het beperkte skade aangerig” toe dit ‘n Britse lugbasis aan die suidkus getref het. Verdere besonderhede was nie onmiddellik beskikbaar nie, maar dit het gekom nadat die Britse premier Keir Starmer gesê het die VK sal die VSA help in die oorlog teen Iran.

Die naweekaanvalle was die tweede keer in agt maande dat die VSA en Israel teen Iran gekombineer het, in ‘n verbysterende vertoning van militêre mag vir ‘n Amerikaanse president wat op ‘n “America First”-platform verkies is en belowe om uit te hou van “vir ewige oorloë”.

In die 12-dae oorlog verlede Junie het Israeliese en Amerikaanse stakings baie verswak Iran se lugverdediging, militêre leierskap en kernprogram. Maar die moord op Khamenei, wat Iran vir meer as drie dekades regeer het, skep ‘n leierskapsvakuum, wat die risiko van plaaslike onstabiliteit verhoog.

Iranse gevolmagtigdes sluit aan by die stryd

Hezbollah se lansering van missiele na Israel was die eerste keer in meer as ‘n jaar dat die militante groep ‘n aanval geëis het.

Iran se gevolmagtigdes was ‘n groot bekommernis vir Amerikaanse en Israeliese amptenare voordat hulle verlede week onderhandelinge met Iran opgeskort het en voortgegaan het met stakings op Iran.

Israel het gesê die Libanese militante Hezbollah-groep het saam met Iran “aangesluit by die veldtog” terwyl hulle teruggekap het met aanvalle op Beiroet, Libanon se hoofstad.

Associated Press-joernaliste in Beiroet is wakker geruk deur ‘n reeks harde ontploffings wat geboue geskud en vensters laat breek het. Oorlogvliegtuie kon gehoor word wat laag oorhoofs vlieg.

“Die stakings duur voort,” het genl.maj Rafi Milo, hoof van Israel se Noordelike Bevel, gesê. “Hul intensiteit sal toeneem.”

Die Irakse Sjiïtiese burgermag Saraya Awliya al-Dam het Maandag ‘n hommeltuigaanval geëis wat Amerikaanse troepe by die lughawe in die Irakse hoofstad, Bagdad, geteiken het, wat die weerwraak oor die moord op Khamenei verder vergroot het. Dit het Sondag ‘n hommeltuigaanval geëis teen ‘n Amerikaanse lugbasis in Irbil, in Irak se noorde.

Die groep is een van ‘n aantal Sjiïtiese milisies wat in Irak bedrywig is. Die VSA en Irak het nie dadelik kommentaar gelewer op die bewerings nie.

In die Persiese Golf het Iran se vergeldingsaanvalle die konflik in stede gestoot wat hulself lank reeds as veilige hawens in die streek bemark het. Drie mense is in die Verenigde Arabiese Emirate vermoor en een elk in Koeweit en Bahrein.

In die Verenigde Arabiese Emirate het die owerhede gesê die meeste Iranse missiele en hommeltuie is onderskep. Maar sommige het óf deurgekom óf as puin geval, wat sterftes en aansienlike skade veroorsaak het. Bahrein en Koeweit het gesê Iranse aanvalle in albei lande tref burgerlike teikens buite die Amerikaanse basisse waar Iran belowe het om weerwraak te neem.

WGO vra vir beskerming van burgerlikes

Teheran se strate is grootliks verlate met mense wat tydens lugaanvalle geskuil het. Die paramilitêre Basij mag, wat ‘n sentrale rol gespeel het in die onderdrukking van onlangse betogings, het volgens getuies kontrolepunte regoor die stad opgerig.

In die Noord-Iraanse stad Babol het ‘n student, wat anoniem gepraat het oor kommer oor vergelding, aan die AP gesê dat gewapende onlustepolisie Saterdagaand en in die vroeë oggendure van Sondag op straat was ná die dood van Khamenei.

“Ons weet nie of ons bly moet wees oor die uitskakeling van die misdadigers wat ons onderdruk of om stil te bly in die aangesig van die VSA en Israel se oorlog teen die land en sy belange en die terreur wat plaasvind nie,” het hy gesê.

In Israel het reddingsdienste bevestig verskeie plekke is deur Iranse missiele getref, insluitend Jerusalem en ’n sinagoge in Beit Shemesh, waar nege mense dood en 28 gewond is, wat die algehele dodetal in die land op 11 te staan ​​bring.

Die Wêreldgesondheidsorganisasie het Maandag gevra om burgerlikes en gesondheidsorgfasiliteite in die Midde-Ooste te spaar te midde van die eskalerende konflik.

“Die beskerming van burgerlikes en gesondheidsorg moet absoluut wees,” het Hanan Balkhy, streekdieetkundige by die WGO op sosiale media geskryf. “Alle partye moet … verseker dat mediese fasiliteite beskerm bly.”

___

Rising berig uit Bangkok en Magdy van Kaïro. Associated Press-skrywers Bassem Mroue en Sally Abou AlJoud in Beiroet het tot hierdie verslag bygedra.